Mu rusange, umusaruro mbumbe w'u Rwanda mu gaciro warazamutse, uva kuri miliyari 9 315 Frw mu mwaka wa 2019 ugera kuri miliyari 9 746 Frw mu mwaka wa 2020, ni ukuvuga izamuka rya 4.6% ushingiye ku giciro kiri ku masoko kuri uyu munsi.
Impamvu umusaruro mbumbe wiyongereye ushingiye ku biciro biri ku masoko uyu munsi, ni uko ibyo biciro mu buryo bw'ifaranga byataye agaciro ugereranyije n'uko ibiciro ku masoko byari byifashe mu mwaka wa 2019, 2018 ndetse na 2017 ubwo hashyirwagaho igipimo fatizo kigenderwaho mu kubara umusaruro mbumbe w'igihugu.
Iki gipimo (cyangwa igiciro) gishyirwaho nyuma ya buri myaka itatu, agaciro k'ifaranga buri mu mwaka kakavunjwa mu gaciro ifaranga ryari rifite mu mwaka fatizo (kuri ubu ni 2017), noneho bakabara umusaruro mbumbe bagashingiyeho.
Bivuze ko kuba umusaruro mbumbe wariyongereye muri uyu mwaka hagendewe ku biciro biri ku masoko uyu munsi, bidasobanuye ko umusaruro muri rusange wiyongereye mu gihugu, ahubwo bivuze ko wenda ifaranga ry'u Rwanda ryataye agaciro cyane ugereranyije n'agaciro ryari rifite mu mwaka fatizo wa 2017.
Hashingiwe rero ku gipimo fatizo cyo mu mwaka wa 2017, ari na cyo gipimo kigenderwaho mu gupima umusaruro mbumbe w'igihugu, dusanga uyu musaruro mbumbe mu mwaka wa 2020 waragabanutse ku kigero cya 3.4%, uva kuri miliyari 9 315 Frw mu mwaka wa 2019, ugera kuri miliyari 8 838 Frw mu mwaka wa 2020. Iri gabanuka ryatewe n'igabanuka ry'umusaruro w'inzego zigize igice kinini cy'umusaruro mbumbe w'u Rwanda.
Nk'umusaruro w'urwego rw'ubuhinzi wazamutseho 1%, ariko ibi bigira ingaruka ku igabanuka ry'umusaruro mbumbe muri rusange ku kigero cya 0.2%. Umusaruro w'urwego rw'inganda nawo wagabanutseho 4%, bituma umusaruro mbumbe ugabanukaho 0.8%.
Umusaruro w'urwego rwa serivisi nawo waragabanutse ku kigero cya 6%, bigira ingaruka ku musaruro mbumbe w'igihugu kuko wagabanutseho 2.6% mu mwaka ushize.
Iri gabanuka ry'umusaruro mbumbe muri rusange ryatewe ahanini n'ingaruka z'icyorezo cya Covid-19, cyatumye Leta ifata ingamba zirimo izo gufunga ibikorwa by'ubucuruzi ndetse no guhagarika serivisi zitari zimwe na zimwe.
Ibi byatumye mu gihembwe cya kabiri cy'umwaka ushize, umusaruro mbumbe ugabanuka ku kigero cya 12.4%, ndetse ugabanuka ku kigero cya 3.6% mu gihembwe cyakurikiyeho, unagabanuka ku kigero cya 0.6% mu gihembwe cya kane. Mu gihembwe cya mbere cy'umwaka ushize, mbere y'uko Covid-19 igera mu Rwanda, ni bwo uyu musaruro wari wazamutse ku kigero cya 3.7%.
Nk'uko bisanzwe, urwego rwa serivisi rwari ruyoboye, kuko rugize 46% by'umusaruro mbumbe w'u Rwanda mu mwaka ushize, n'ubwo uru rwego ruri mu zazahajwe cyane n'icyorezo cya Covid-19.
Uru rwego rwakurikiwe n'urw'ubuhinzi rwagize uruhare rungana na 26% ku musaruro mbumbe w'igihugu, mu gihe urwego rw'inganda rwagize umusaruro ungana na 19%.
Mu rwego rwa serivisi, ibikorwa bya hoteli na restaurants byaradindiye cyane, kuko umusaruro wabyo wagabanutse ku kigero cya 40%, rukurikirwa n'urwego rw'uburezi rwagabanutse ku kigero cya 38% mu gihe urwego rw'ubwikorezi rwagabanutse ku kigero cya 24%.
Ibikorwa by'ubucuruzi na byo byarazahaye, kuko umusaruro wabyo wagabanutse ku kigero cya 3%, mu gihe umusaruro w'ibikorwa by'ubwubatsi wagabanutse ku kigero cya 6%, nyuma y'uko uru rwego rwari rwazamutse ku kigero gishimishije cya 33% mu mwaka wa 2019.
Ibikorwa byageze ku musaruro ushimishije mu mwaka wa 2020 ni ibijyanye n'itumanaho n'ihererekanyamakuru, byazamuye umusaruro wabyo ku kigero cya 29%, kimwe n'urwego rw'ubuzima rwazamutse ku kigero cya 19% ahanini bitewe n'ingamba zo kwirinda icyorezo cya Covid-19.